Carl Orff.
Categorie: Carl Orff

Carl Orff

Carl Orff wordt geboren in München op 10 juli 1895. Zijn eerste pianolessen krijgt hij van zijn moeder als hij vier jaar oud is en op vijfjarige leeftijd maakt hij al zijn eigen composities. Ook heeft hij al vroeg interesse voor taal en poëzie.

Tot 1914 studeert hij aan het conservatorium van München en na zijn opleiding werkt hij als dirigent bij verschillende muziektheaters in München, Darmstadt en Mannheim.

Later, in 1924, wordt hij leider van een school voor dans, beweging en ritmische training, de 'Günter Schule', genoemd naar Dorothee Günter.
Hier wordt de basis gelegd voor zijn methode voor de schoolmuziek: zijn 'Orff-instrumentarium' en 'Orff-Schulwerk'.

Op operagebied maakt Orff furore met o.a. zijn reformatorische werk 'Der Mond' naar een sprookje van Grimm en de eenakter 'Die Kluge'. Orff vindt zijn inspiratie hiervoor in de bestudering van vroege barok- en renaissance-componisten.
In 1969 krijgt hij van de Goethe Stichting in Basel de Mozartprijs.

De muziek die Orff schreef bij zijn selectie uit de liederen van de Carmina Burana zinspeelt soms op de oude muziek, maar is toch een geheel nieuwe compositie, in een eigen, niet middeleeuwse stijl. 'Het gehele werk was in een paar weken 'speelbaar'. Toen ik het voor mijn uitgever ging voorspelen, had ik alleen de getypte tekst voor me. De muziek zat al in mijn hoofd. Zo levendig was deze dat ik geen partituur nodig had'. In eerste instantie bestond de orkestratie uit begeleiding door piano's en diverse slaginstrumenten die hun ontwikkeling en/of vervolmaking vonden op de school.

Maar Orff wilde meer. Kort na de eerste uitvoering buiten Duitsland - in het Stadttheater Zürich op 6 december 1941 - heeft hij de originele bezetting voor twee vleugels en slagwerk uitgebreid tot een volledige symfonische versie. Ook schreef hij een lichtprogramma om er voor te zorgen dat het lichtpatroon in al zijn facetten paste bij de uitvoering van de Carmina Burana. De ondertitel van de Carmina Burana luidt dan ook: Cantiones profanae cantoribus et choris cantandae comitantibus instrumentis atque imaginibus magicis (Profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden).

Na de generale repetitie voor de wereldpremière op 8 juni 1937 in Berlijn zei Orff tegen zijn uitgever: '
Alles wat ik tot nu heb geschreven en u helaas gedrukt heeft, kan de prullenbak in. Met Carmina Burana beginnen mijn verzamelde werken.'


Carl Orff overlijdt op 29 maart 1982 in een ziekenhuis in München, in de wetenschap dat zijn 'O Fortuna' een populaire melodie is geworden en voor van alles, van reclame en film tot popmuziek, wordt gebruikt. Zoals in de films Excalibur, The Doors, My First Wife, The Omen; en in TV-commercials voor Old Spice en in Timewatch van de BBC.

Terwijl ik deze laatste regel type, hoor ik uit de TV die beneden aan staat het 'O Fortuna' schallen. Ik ren naar beneden en zie dat het deze keer BNN is die het gebruikt om enkele beelden wat meer kracht bij te zetten...